editor

De Bie Gert

Eigenaar van Boekhandel Het Voorwoord

   Oudste eerst 

Monster
Straffe toebak. Alweer.

Monster vliegt de lezer vanaf de openingszin even genadeloos naar de keel als het lot het hoofdpersonage. "Vandaag is mijn vrouw overleden. Of misschien gisteren. Ik weet het niet meer. Ik ben dronken." Ik korte, kale en snelle zinnen leidt Roderik Six je doorheen de uitzichtloze gedachtegang van een man die zijn vrouw verliest en meteen ook de zin van zijn leven. Niets is nog de moeite waard en alles glijdt in een waas voorbij. Het eerste deel van het boek komt stevig binnen, is heftig en genadeloos. Je vraagt je af of er dan absoluut nergens nog licht in de wereld te bespeuren valt. Het strakke tempo is bijna even beklemmend als het isolement waarin de rouwende weduwnaar zich terugtrekt. Wanneer hij dat kluizenaarschap toch doorbreekt en ook zijn fysieke rouwproces stilaan lijkt te kenteren, krijg je als lezer weer wat meer grip (of is dat gewoon een illusie waar je al die tijd naar snakte?) en hoop je van het hoofdpersonage hetzelfde. Vrolijk wordt je van het oeuvre van Roderik Six niet, en dat is met Monster niet anders. Maar ook hier slaagt hij er links en rechts in wat zwarte of wrange humor doorheen de tragiek te laten schemeren en weet hij zijn lezer aan zijn zinnen te kluisteren. Straffe toebak. Alweer.

Saluut aan Catalonië
Indrukwekkend tijdsdocument.

'k zou graag een 4,5 geven. Indrukwekkend staaltje geschiedschrijving van de 33-jarige George Orwell, die in 1936 als journalist naar Spanje trok om er verslag te brengen van de burgeroorlog: Franco die met de hulp van Hitler een fascistische dictatuur wilde vestigen versus kleine boeren en arbeiders die een marxistische bewind op poten wilden zetten. Orwell arriveert in Barcelona en meldt zich - in de greep van de revolutionaire sfeer - onmiddellijk als vrijwilliger aan bij een Marxistische militie. Zijn vrouw blijft in Barcelona op hem wachten. Zo schrijft hij uiteindelijk een ooggetuigenverslag vanuit de frontlinie, waar het huilen met de pet op is: ongedierte, amper wapens, amper kledij en zelfs amper strijd. Maar de bereidwilligheid van de arbeiders en buitenlandse vrijwilligers om zich in te zetten en op te offeren voor de marxistische revolutie is indrukwekkend. De oorlog tegen Franco moet gewonnen worden. Orwell neemt ook de tijd om de politiek achter de strijd te schetsen en die is niet eenvoudig, noch prijzenswaardig: de communisten, waarvan je zou denken dat ze de strijd van de arbeiders op alle manieren zouden steunen, hebben een eerder rechtse agenda in Spanje, worden gesteund door de Sovjet-Unie en dansen naar diens pijpen, zodat ze uiteindelijk (mede-)verantwoordelijk zijn voor het falen van de revolutie. Hier komt de journalist in Orwell helemaal naar boven: hij probeert zo objectief mogelijk te zijn, en waarschuwt de lezer ook expliciet voor zijn partijdigheid. Voor lezers die niet zo geïnteresseerd zijn in politiek, bundelt Orwell die beschouwingen netjes in afzonderlijke hoofdstukken en waarschuwt hij op voorhand dat ze er aan komen. Het is ronduit indrukwekkend om uit eerste hand te lezen en mee te beleven hoe mensen (jongeren, arbeiders, vrouwen, buitenlandse vrijwilligers, ... ) bereid waren hebben en houden op te geven om de strijd met het fascisme aan te gaan. Want het fascisme had sinds 1930 altijd gewonnen. Het werd tijd dat daar verandering in kwam. Dat de strijd een burgeroorlog is, maakt het allemaal intenser en ingrijpender. Stevige, maar perfect leesbare kost; indrukwekkend tijdsdocument.

Faber
Aangemaam verrast!

Blij dat Leesmagazijn weer in print is. Al is het dan in print-on-demand, niet echt onze favoriete manier van uitgeven. Enfin, toen we de aankondigingstekst van 'Faber, de verwoester' lazen hadden we meteen zin om aan het lezen te slaan, wetende: de uitgaves van Leesmagazijn zijn nooit gratuit, er zit altijd wel een engagement in en ze zijn zelden of nooit doorsnee of geschikt voor de grootste gemene deler. De hele tijd tijdens het lezen (dat ging erg vlotjes, Tristan Garcia heeft een snelle, toegankelijke stijl en weet een uitstekende spanningsboog op te bouwen) dachten we een driesterrenboek in handen te hebben, je weet wel: dankbaar, vlot lezend, goed geschreven, tof verhaal en binnen drie jaar weet je er niets meer van. Maar dat wist de auteur in zijn laatste pagina's helemaal goed te maken. Dus die vierde ster is echt wel verdiend. We krijgen het verhaal van drie vrienden en hun schoolcarrière: twee kneusjes die helemaal opkijken naar en opgaan in Faber, de nieuweling die groter dan het leven zelf lijkt te zijn. Nadat ze elkaar (natuurlijk passeren er eerst kleine en minder kleine drama's) uit het oog verloren, komen ze - met uiteenlopende motieven - weer terug in het dorp voor een zinderen slotakte. Zoals gezegd is het verhaal snel, meeslepend, spannend, heftig (soms op het randje van grotesk) en dachten we in eerste instantie dat het daarbij zou blijven. Maar Garcia haalt in de plot enkele verrassende en vakkundig uitgewerkte kneepjes naar boven, die het boek boven alsnog op een hoger niveau tillen. Veel wil ik daar niet over vertellen, omdat het ook bij mij als een verrassing aankwam, maar het is mooi hoe de auteur Faber - grootser dan het leven zelve, of niet - alsnog al dan niet in perspectief wil plaatsen. Een boek over al dan niet bukken om onder de deur van de maatschappij door te kunnen. (vrij geciteerd) Een boek over levende legendes en de vraag wat ze uiteindelijk waard zijn. En tot slot: een boek van een auteur van mijn generatie, gedrenkt in herkenbare iconen, ideeën, gebeurtenissen en context. Yep, ben aangenaam verrast!

Onbekenden in het huis
Heerlijk leesvoer!

Simenon. 't was even geleden dat we hem nog lazen. We maakten ooit kennis via Maigret (natuurlijk, wie niet?), maar ontdekten via 'de bananentoerist' dat hij een heerlijk schrijver was en bovenal een sterk ontleder van de menselijk ziel. Onbekenden in huis ligt middenin de policiers en de eerde psychologische romans die Simenon schreef. Het is in zijn pure vorm een who dunnit opgebouwd rond de moord op een onbekende in het huis van een vereenzaamd advocaat. Maar de uitwerking is dat allerminst. Sinds zijn vrouw hem in de steek liet, leeft advocaat Hector Loursat als kluizenaar en heeft hij zelfs amper contact met zijn dochter, hoewel die bij hem woont. Maar de moord brengt daar stilaan verandering in. Onbekenden in huis is dan ook eerder de morele en feitelijke heropstanding van een man die zich teruggetrokken had uit de samenleving dan een moordraadsel. Het is indrukwekkend hoe Simenon zijn hoofdpersoon voorzichtig, schichtig en onwennig weer laat openbloeien. Dat hij met de verwondering van een kind weer naar de wereld en de mensen om hem heen kijkt, zorgt ook voor een zinvolle blik op de moordzaak. Het pleidooi in de rechtbank is strak en fris uitgewerkt maar het is vooral heerlijk hoe Simenon je doodsimpel om de oren slaat met plotse zinnen zoals: "Een verre claxon drong door de laag van stilte heen, hen eraan herinnerend dat er om hen heen een kleine stad bestond, waarvan elke bewoner dacht dat hij het leven kende." Heerlijk leesvoer!

Gloed
Indrukwekkend. Ronduit indrukwekkend.

Straf. Twee vrienden door dik en dun, een uitgekiend drama en een auteur met een erg goede pen, dat levert gegarandeerd een goed boek op. Twee vrienden door dik en dun met totaal verschillende sociale achtergronden en toch een zielsverwantschap, een uitgekiend drama dat slechts langzaam uit de doeken wordt gedaan en een auteur met een erg goede pen een strak verhaaltempo en een spaarzame maar toch niet kale stijl, dat levert gegarandeerd een heel goed boek op. Waarom Gloed nog beter is en absoluut die vijf sterren verdient? In plaats van met de neus boven op het drama te zitten en spanningsbogen te creëren vanuit de emoties en de mogelijke gevolgen voor de personages, laat Sandor Marai er eerst een heel leven over gaan. Twee vrienden ontmoeten elkaar wanneer ze beiden 70-tiggers zijn en elkaar 41 jaar lang niet meer zagen. Terwijl de ene de andere 2 vragen wil stellen, krijg je als lezer een hele historie te horen die de breuk tussen de vrienden uit de doeken doet terwijl de vertellende vriend op zoek is naar de waarheid. Maar wat het boek helemaal bijzonder, waardevol en bloedmooi maakt is dat die waarheid na 41-jaar helemaal niet (of amper) in de feiten zelf ligt. 'Of het moment gaat voorbij en je kunt niets meer doen. Want dat is er ook, het moment, de tijd voert de dingen ook naar eigen goeddunken aan en af, niet alleen wij plaatsen onze handelingen en de verschijnselen in de tijd. Het komt voor dat de tijd een kans brengt en dat die een exacte tijd heeft, en als het moment voorbij is, kun je opeens niets meer doen.' Omdat er 40 jaar is overgegaan, is het perspectief op de breuk zo verrijkend, zo doorleefd en zo ontdaan van alle melodrama dat het een ongewone moreel hoogstaande lading mee krijgt. De rust en kalmte waarmee het gesprek zich ontvouwd en het totaal ontberen van ego en conflictdrang - de heren hebben toch beiden hun hele leven al achter de rug - leent zich uitstekend tot een uiteenzetting vol levenswijsheid, doordachte beschouwingen en waarachtige conclusies. 'En alles wat mensen "bedriegen" noemen, de treurige en saaie rebellie van lichamen tegen een situatie en een derde persoon, is verschrikkelijk oninteressant aan het eind van het leven, onverschillig, bijna meelijwekkend, als een ongeluk of een misverstand.' Indrukwekkend. Ronduit indrukwekkend.

The Man Who Fell to Earth
Erg mooi en aandoenlijk

Zoals met de schoonste scifi boeken - en met alle echt mooie boeken tout court - dekt de vlag zelden de lading en zit er onder de oppervlakte, onder het verhaal an sich - nog heel wat moois verborgen. Vermomd als mens landt een man van een andere planeet op aarde om een oplossing te zoeken voor de laatsten van zijn soortgenoten die op de opgedroogde planeet tot ondergang gedoemd zijn. Met zijn technologische voorsprong zet hij een bedrijf op poten om alvast het nodige geld bij elkaar te krijgen, maar hoe langer hij op aarde is, hoe meer hij verrast wordt door de menselijke natuur, al dan niet positief. Hij identificeert zich steeds meer met mens zijn, waaruit twijfels en onzekerheid groeien of zijn lot en dat van zijn soort. We wisten van bij aanvang dat dit boek ooit verfilmd was met David Bowie in de hoofdrol en toen we op bladzijde twee geconfronteerd werden met de fysieke beschrijving van het gelande buitenaards wezen vermomd als mens, zijn we helemaal overtuigd dat die rol Bowie op het lijf geschreven was. Een boek dat leert over mens zijn of niet, met een goed uitgewerkte spanningsboog. Indrukwekkend is hoe Walter Trevis niet focust op wat mogelijk een spannende race tegen de tijd zou kunnen zijn, maar op het karakter, de twijfels en de onzekerheden van zijn hoofdrolspelers. Het boek is empathisch en doorleefd en kreeg een verrassende, aangrijpende en aandoenlijke plot mee. Erg mooi.

The Woman in the Dunes
Existentieel en bevreemdend

(We lazen een toneelbewerking die niet meer beschikbaar is) De vrouw van het zand is een fascinerende en bevreemdende situatieschets uit 1962 van de Japanse auteur Kobo Abe. Een man die op zoek is naar zeldzame insecten besluit te overnachten in een dorp in de duinen. De inwoners van het dorp moeten dagelijks zand ruimen om te voorkomen dat de duinen hun woonplaats opslokken. De man ziet daar het nut niet van in en raadt zijn gastvrouw aan in opstand te komen. Daarin ziet zij dan weer geen graten, wat leidt tot een existentialistische dialoog over de zin en onzin van lots-aanvaarding. Smakelijke tekst die beklijft en meer vragen oproept dan antwoorden geeft. Zo moet dat met een goed boek, zeker?

The Thirty-Nine Steps
Heerlijke cultklassieker

Cult-klassieker uit 1915. Richard Hannay ontmoet zijn bovenbuur in het hotel wanneer die een beetje verward bij hem aanklopt met de woorden Kan ik hier even blijven, ik ben namelijk net overleden. Blijkt dat de man een groots complot op het spoor is en poogt zijn belagers te ontvluchten. Als Richard hem daags nadien vermoord aantreft, neemt hij zelf het initiatief om het complot te onthullen en slaat hij op de vlucht. Het begin van een heerlijk spannend achtervolgingsverhaal met een strakke plot. Leest als een trein en werd verfilmd door Alfred Hitchcock. Aanrader.

De woestijn van de Tartaren
Existentieel pareltje

Dino Buzzati schreef deze klassieker uit de Italiaanse literatuur in 1938 en publiceerde het uiteindelijk in 1945. Buzzati verhaalt ons het wedervaren van luitenant Giovanni Drogo, die zijn eerste militaire standplaats krijgt bij een garnizoen op de grens met de woestijn van de Tartaren. In het fort is de oorlogsdreiging al jarenlang onbestaande, maar toch heerst er onder de gelegerden een vage hoop op een vijandelijk treffen en het daarbij horende heldendom. Luitenant Drogo wil in eerste instantie zo snel mogelijk weer naar huis, maar raakt uiteindelijk toch in de ban van de vesting & de mogelijkheid tot een treffen met de vijand. Zo verzandt hij in de gewoontes en routines van het leven in de vesting en glijden de jaren haast ongemerkt voorbij. De woestijn van de tartaren leest vlot en sleurt je stap voor stap mee in een steeds meer beklemmende sfeer. Het boek wijst op de absurditeit van het leven: we stellen onze hoop op illusies en zijn er vast van overtuigd dat we op een dag zullen ontsnappen aan de sleur en routine. Maar net die verwachtingen houden ons vast en veroorzaken stilstand. Heb je de moed om je leven zelf te bepalen? Leef je of laat je het leven aan je voorbijgaan? Wij waren alvast onder de indruk...

LAST UNICORN
Bevreemdend sprookje vol tegendraadse humor.

In De laatste eenhoorn, voor het eerst gepubliceerd in 1968, neemt Peter S. Beagle ons mee naar zijn wondere wereld waar tovenaars klunzen zijn, toverheksen hun straf niet ontlopen, vlinders gedichten reciteren en een eenhoorn op pad trekt om te zien of er nog soortgenoten in leven zijn. Beagle speelt op een eigenzinnige manier met taal en weet steeds verrassende metaforen voor te schotelen. Het verhaal doet soms vreemd aan, maar fascineert en zit vol (tegendraadse) humor. (Wie is zij, Maartje? Zij is een vrouw, Hoogheid, en dat is al raadselachtig genoeg.) Het boek werd verfilmd en er gingen inmiddels meer dan 5 miljoen exemplaren van over de toonbank. De laatste eenhoorn scoort nog steeds erg goed in toplijsten van fantasy-lezers. Wij vonden het alvast een aangename en verfrissende reis.

Memoirs of an Infantry Officer
Genuanceerd en waarachtig.

Op basis van notities genomen tijdens zijn diensttijd in de Franse loopgraven tijdens de eerste Wereldoorlog, schreef De Brit Siegfried Sassoon zijn memoires. Hoewel zijn boek soms wat onderkoeld aanvoelt, krijgen we een intens en eerlijk verslag van zijn oorlogservaringen. Sassoon was betrokken bij de slag om de Somme en beschrijft het soldatenleven aan en achter het front vanuit zijn functie als tweede luitenant. Hoewel zijn focus ligt op zijn persoonlijke ervaringen en zijn gemoed, krijgen we een duidelijk beeld van de gruwelen en risico's van het leven in de loopgraven. Ondanks de zwaarte van de oorlog, weet hij toch op een openhartige manier duidelijk te maken dat de impact van de oorlog een unieke band schept onder de soldaten. Sassoon verheerlijkt dit niet, maar beschrijft treffend hoe een soldaat opgelucht is wanneer hij gewond het front moet verlaten maar tegelijk verlangt om weer onder de soldaten in de loopgraven te zijn. De memoires van Sassoon zijn intens en verrassend, met veel oog voor detail weet hij zijn gevoelens treffend onder woorden te brengen en gaat hij niet voorbij aan de 'momenten van geluk' tijdens zijn soldatenbestaan. De memoires krijgen een onverwachte wending, wat ze des te realistischer en aangrijpender maken. Naar onze bescheiden mening - en met onze beperkte kennis van WOI-lectuur - lijkt dit één van de meest genuanceerde en waarachtige beschrijvingen van een intense oorlogservaring met een unieke blik op de verschillende keerzijdes van de medaille.

Butcher's crossing
Topliteratuur, zonder twijfel.

Verdikke, wat kan John Williams schrijven. Na 'Stoner' waren we fan, maar Butcher's Crossing overtuigt ons - als dat even kan - nog meer van 's mans kunnen. Een jonge student verlaat zijn thuishaven Boston om in Butcher's Crossing (een pioniersdorp met zes houten huizen en wat tenten) van de natuur en het 'echte' leven te proeven. Vol idealen en romantische gedachten arriveert hij in het dorpje en besluit mee de wijde wereld in te trekken om op bizons te jagen. Wat volgt is een adembenemende trip door het Noord-Amerikaanse wilde landschap, een ontluisterende - en wat wrange - jacht op bizons, en de mooi uitgetekende verhouding tussen 4 mannen die lange tijd samen op pad zijn. De combinatie van de prachtige setting in de wilde natuur, de karakterconflicten tussen de jagers en het 'ontwaken' van onze student in de harde realiteit van het leven maakt van Butcher's Crossing een indrukwekkende roman. Wat Butcher's Crossing echter helemaal van andere werken onderscheidt is de efficiënte en perfect gestileerde pen van John Williams. Met veel oog voor detail - zonder uit te weiden in ellenlange beschrijvingen - en een beheerste, meeslepende stijl, weet Williams als geen ander de karakters en de evolutie van zijn personages te schetsen. Drama wordt niet opgeblazen, maar passeert haast even toevallig, genadeloos en snel als in het leven zelf. Williams fileert grondig en hoeft geen kunstgrepen uit te halen om zijn karakters tot leven te wekken en de lezer in zijn verhaal te betrekken. Topliteratuur, zonder twijfel. Wanneer komt de vertaling van 'Augustus' beste uitgever?

World War Z
Ontspannende leestip met meerwaarde!

Een Zombie-boek. Maar voor je stopt met lezen: 't is meer dan dat. Echt wel. Zombie's zijn blijkbaar hip om de één of andere reden, getuige het succes van graphic novel en tv-serie 'The walking dead' en meerdere Hollywood-vehikels. Max Brooks (zoon van Mel) hield zich al langer bezig met zombie's maar in plaats van het genre verder uit te melken met meer bloederige actie en kwijlende vleeseters, gebruikt hij het als kapstok voor een schets van de hedendaagse geo-politieke en maatschappelijke situatie. Klinkt vergezocht? Dat is het niet. Een zombievirus duikt plotseling op en hoewel niemand er in eerste instantie geloof aan hecht, verspreidt het zich onder de mensen. Een medewerker van de Verenigde Naties maakt nadien een rapport op, waarvan wij de boekvorm te lezen krijgen. Max Brooks gebruikt de interviews met mensen van over heel de wereld om de reacties van landen en individuen te schetsen, de conflicten tussen politici en hun visie op de problematiek scherp te stellen en de verschillen tussen culturen bloot te leggen. Natuurlijk smullen we ook links en rechts van heldendaden, neergemaaide zombie's en schrijnend leed, maar de (mogelijke) impact van een wereldwijde crisis op onze samenlevingsvorm is uiteindelijke de boeiende rode draad doorheen dit boek. Natuurlijk moet je het zombie-gegeven voor lief nemen, maar we verzekeren u nogmaals: World War Z is veel meer dan dat en heeft heel wat boeiende verrassingen voor je in petto. Wat ons betreft: ontspannende leestip met meerwaarde!

London Fields
480 bladzijden rake letteren

Martin Amis (zoon van Kingsley Amis, waarvan we de alcoholische columns gebundeld in 'Everyday Drinking' wisten te smaken) gebruikt zijn vlijmscherp schrijftalent om ons een zinderende en genadeloze uiteenzetting van een aangekondigde moord voor te schotelen. Reeds op de eerste bladzijde confronteert de schrijver, Samson Young (een Amerikaan in slechte gezondheid met een writer's block), ons met een moord waarvan hij de geschiedenis meemaakt en verhaalt. Het slachtoffer, de zinnenprikkelende Nicola Six, bewerkstelligt haar eigen moord en deelt haar plannen met de schrijver. Ze gebruikt de rijke maar sullige en brave Guy Clinch en de brute, simpele straatcrimineel en dartsliefhebber Keith Talent om haar doel - vermoord worden op haar 35ste verjaardag - te bereiken. Gegaard in de dreigende spanning die het naderende Millennium met zich meebrengt, zet Martin Amis feilloos de bakens uit voor een nietsontziende neergang van zijn personages en een nazinderende plot met - misschien - een erg klein lichtvlekje in de grauwe tunnel van menselijk drama. In een razende vaart en strakke stijl wordt je meegesleurd in de doordachte uitwerking van de plot, doorspekt met de rake, soms donkere overpeinzingen van de schrijver zelf. Hij laat de schrijnende personages levensecht van de bladzijden spatten en weet meedogenloos hun hart en ziel in dit 'ware verhaal' te vatten. Meer dan 480 bladzijden rake letteren. Heerlijk.

Dikke Freddy in het zilver
Hilarisch, noodzakelijk en relevant.

Heerlijk leesvoer, de brieven van dikke Freddy die Erik Vlaminck de afgelopen twintig jaar schreef. Dikke Freddy leeft aan de rand van de maatschappij in schrale flatjes of opvangtehuizen en fulmineert, ageert en reageert vanuit zijn leefwereld op de (wan)toestanden die zijn pad kruisen. Of het om een foute beslissing gaat van de burgemeester van Antwerpen, een parlementair besluit dat zijn leven bemoeilijkt of een conflict met buren, agenten of De Lijn: dikke Freddy kruipt in zijn pen en klaagt op humoristische en onnavolgbare wijze de problematiek aan. De kritieken van dikke Freddy lijken soms van de pot gerukt, maar verassen steeds door de relevantie die plots tevoorschijn springt en verbazen in de creativiteit van de oplossingen die hij uit zijn hoed tovert. Nooit gratuit, boordevol ironie en gedrenkt in de heerlijke taal die Erik Vlaminck meester is, zijn de brieven van dikke Freddy ontspannend en noodzakelijke leesvoer. Vlaminck creëerde het personage van Frederik De Meester voor zijn columns in 'Alert', magazine voor Sociaal werk en politiek. De verzameling "Hoogachtend, dikke Freddy" brieven van dikke Freddy 1993-2013 is een zinvol en toegankelijk tijdsdocument met tijdloze relevantie. (Deze recensie werd voor dat boek geschreven, maar geldt evenzeer voor 'Dikke Freddy in het Zilver' de recentere, nog verkrijgbare verzameling brieven) Tijdens de lezing zal een glimlach haast onafgebroken je gelaat sieren, terwijl je brein regelmatig licht ziet schijnen op zaken waar het voorheen niet bij stilstond. Aanrader.

Vragen deed je niet
Klein pareltje

Schoon. Helder, puur en zonder omwegen schets Lida Winiewicz het leven van een oude boerenvrouw. De locatie en context doen wat denken aan Het Dikke Schrift van Agota Kristof (al weet je hier wel dat je in Oostenrijk bent, in de buurt van Mauthausen), de stijl en het verteltempo doen aan Een heel leven van Robert Seethaler denken. Het leven van de vrouw is hard en genadeloos. Armoede, kansloosheid, werk, meer werk en oorlog zijn een onontkoombare realiteit die haar leven bepalen. (op 10-jarige leeftijd): "Ik kwam bij een boerin, die heel goed voor me was. Geld kreeg ik niet, (...) Het belangrijkste was ook niet dat ik iets verdiende - ik was te jong en te zwak -, het belangrijkste was dat mijn ouders een eter minder hadden." De kracht van het boek ligt in de anekdotische rust waarmee Winiewicz het relaas van de vrouw weergeeft en in de grootse wijze waarop die haar eigen lot aanvaard. Ondanks tegenslag, bitter harde omstandigheden en de manier waarop ze op haar oude dag overbodig wordt, schikt ze zich in haar lot en is er meer trots op haar parcours dan verbittering over hoe het gelopen is. Of wat dacht je van deze bedenking, nadat zij en haar man bij de notaris hun hoeve contractueel hebben overgelaten aan de oudste zoon en zijn vrouw, zelf naar de zolder zijn verhuisd en het huis dat ze jarenlang bestierd hebben, helemaal uit handen gaven: "En het is allemaal in orde. Wat ik nodig heb krijg ik, wat ik mis, daar helpt ook geen contract aan." Groots in wezen, groots in letteren. Klein pareltje.

De renner
Wat een boek!

W.a.t. e.e.n. b.o.e.k! Heerlijk. Van de eerste tot de laatste letter heb ik genoten, gesmuld en gulzig meegekoerst door de literaire autobiografische wielerklassieker die Krabbé 5 maanden voor mijn geboorte publiceerde. In 'De renner' beschrijft Tim Krabbé zijn deelname aan de Ronde van Mont Aigoual in juni 1977, een 137km lange koers met verschillende beklimmingen en de 309de koers waar Krabbé aan deelneemt. "De Ronde van Monta Aigoual is de mooiste en de zwaarste koers van het seizoen" Krabbé beschrijft minutieus de koers van km tot km, waar hij zich in de koers bevindt, wat er gebeurt, hoe hij zich voelt of welke gedachtes hij heeft. Je kan als lezer niet anders dan meeleven in het koersverloop en vol spanning mee naar de finish lezen. Wanneer Krabbé zijn gedachtes deelt, steek je als lezer best wel wat op over hoe er gekoerst wordt en wat de geplogenheden tijdens zo'n wedstrijd zijn. Maar ook over wat afzien is, wat motiveren is, waar Krabbé wel of niet op de fiets wil zitten. Daarnaast krijg je anekdotes en verhalen mee over de grootste koersen of legendarische wielrenners, want "het is een misverstand dat je het aan de werkelijkheid zou kunnen overlaten zichzelf te vertellen. (...) De werkelijkheid mist de kern van de zaak; om een duidelijk beeld te geven heeft de werkelijkheid een hulpmiddel nodig, de anekdote." Laat je niet vangen door het thema of wat een beperkte verhaallijn lijkt: De Renner is een literair pareltje an sich. Natuurlijk is het allemaal veel mooier, grootser en indrukwekkender als je van koers, fietsen of wielrennen houdt, maar lezenswaardig is het sowieso. Meeslepend en vol inhoud. Straf. Heel straf. Echt waar.

Dit mooi vormgegeven naslagwerkje geeft een leuk en origineel beeld van Hugo Claus' magnum opus "Het verdriet van België" dat 30 jaar geleden verscheen. Een interview met Claus vertelt je over de visie van de schrijver op zijn boek en de behandelde thema's. Een essay van Mark Schaevers leert ons over de totstandkoming van dit meesterwerk en een historische inleiding schetst de uitgebreide familie Claus waarop de meeste personages in het boek gebaseerd zijn. Verder is een alfabetisch lexicon de hoofdmoot van dit frisse boekje: in deze gids laten schrijvers allerhande hun licht schijnen op ideeën, personages, feiten of contexten die in Het verdriet van België een rol spelen. Dit gebeurt dikwijls met scherpe pen en originele invalshoeken wat een reis door Het verdriet tot een amusante en leerrijke tocht maakt. Mooie & originele uitgave!

Hoogteverschillen
Wonderschoon

"Maar als de nuchtere waarheid je niet voor pijn kon behoeden, dan was het misschien maar beter om in de wolken te verkeren." Wolken, liefde en verlies. Op een intens mooie manier verbindt Julian Barnes in Hoogteverschillen ballonvaart, fotografie, de liefde en verdriet. 29 jaar lang was Barnes getrouwd met Pat Kavanagh, die in 2008 overleed. In Hoogteverschillen probeert Barnes dat verlies te plaatsen en te vertellen wat het met een mens doet en hoe die daar mee probeert om te gaan. Via de geschiedenis van de ballonvaart en de eerste foto's vanop hoogte, leidt Barnes ons naar de intensiteit van liefde en relaties. In het slothoofdstuk beschrijft Barnes op heldere en nuchtere wijze de leegte die het overlijden van zijn vrouw meebrengt. Waar nodig probeert hij zich verstaanbaar te maken door gebruik van metaforen uit de eerste twee hoofdstukken, wat je als lezer dichter bij zijn verdriet brengt. Barnes schrijft op een eerlijke manier over zijn verdriet en verliest zich nergens in melodrama. Hij verwoordt ook de valkuilen van rouw, maar weet ze nuchter te plaatsen. Wat is succes bij het rouwen? Zit het in het herinneren of in het vergeten. In een stil blijven hangen of in een voortgang? Of in een combinatie van beide? Zonder effectbejag weet Barnes op een toegankelijke en erg mooie manier zijn verdriet te delen en zijn worstelingen te plaatsen. Waar hij fouten maakte, geeft hij dat ruiterlijk toe, waar hij geen antwoorden op weet, laat hij vragen staan. Hoogteverschillen is mooi, intens, maar niet onnodig zwaarmoedig. Eerlijk, ontroerend en respectvol geschreven. We zijn er even stil van. Maar daar dient literatuur voor: ons even stil laten staan: Het ene verdriet verklaart het andere niet, maar ze kunnen elkaar overlappen.

The Stars My Destination
Verrassend relevant

Een sf-roman lezen is altijd even de knop op nul zetten en mee stappen in een wereld die je totaal vreemd is. Alfred Bester laat ons kennis maken met Gully Foyle. Competenties: geen, intelligentie: afwezig, kans op promotie: onbestaande. Foyle wordt voor dood achtergelaten in het wrak van een ruimteschip. Wat volgt is een verrassend en razendsnel verhaal over een man die op wraak zint en zo (ongewild) het lot van de wereld in handen heeft. In een tijd waar mensen zichzelf kunnen tele-transporteren (beam-me-up-Scotty op eigen wilskracht), schept Bester een universum waarin heel wat mogelijk is en benut hij die mogelijkheden ten volle om het verhaal vaart te geven en zijn personages boeiend te maken. Het boek staat in de top-10 van zowat elke science fiction liefhebber, wat volgens ons vooral te danken is aan de slotpagina's: de onbeduidende, domme en wraakzuchtige bruut Gully Foyle, weet toch voor een onwaarschijnlijke en moreel aanvaardbare (?) plotwending te zorgen wanneer de aarde ten onder dreigt te gaan aan hebzucht, egocentrisme, kortzichtigheid, ... Hoewel dat slot best moraliserend overkwam, was het toch een fijne verrassing om in een boek met zoveel vaart en snel opeenvolgende plotwendingen alsnog een slot mee te krijgen dat alles overstijgt. We hebben ervan genoten.

The Moon is a Harsh Mistress
En toen waren we helemaal verkocht aan scifi

Science Fiction. Net als fantasy dacht ik dat het nooit mijn meug zou zijn, maar kijk, wat Frank Herbert met Duin voor mijn mening over fantasy betekende deed Robert Heinlein voor mijn visie op SF: hij heeft me helemaal ingepakt. Bij aanvang hadden we onze twijfels, maar een stevige science fiction roman behoeft nu eenmaal de uiteenzetting van het toekomstkader waarin hij zich afspeelt. Eens we dat aanvaard en achter de kiezen hadden, kende onze leeshonger geen grenzen meer. Heinlein schetste in 1966 een toekomst op de maan rond 2075, waar aardse bannelingen en misdadigers in ondergrondse kolonies leven. Maar de maan wil & zal vrij zijn want inmiddels zijn heel wat bewoners van die dorre bol vrije lieden, omdat terugkeren naar de aarde uitgesloten is. (een lang verblijf bij lage zwaartekracht maakt een terugkeer fysiek erg moeilijk). Wat dan volgt is een handboek revoluties leiden. Gedetailleerd en begrijpelijk krijgen we - net als de hoofdpersonages - een lesje in de belangrijkste aspecten van revolutie voeren en de voorwaarden die vervult moeten zijn om een revolutie aanvaardbaar te maken voor de bevolking. Geschreven in een gedrongen stijl, leest dit boek als een trein en hield het ons stevig in de ban. Science fiction iets voor toekomstdromers en wetenschappelijke kneusjes? Bij deze onze mening herzien. (PS: we lazen een Meulenhoff-pocket editie uit de jaren '70)

Een ware held
Prachtige novelle!

We ontvingen deze novelle van de auteur van het leuke De vader van God als paasgeschenk van uitgeverij Wereldbibliotheek. De korte maar erg mooie novelle vertelt ons het verhaal van twee broers die tijdens de oorlog wachten op een mogelijke executie (door de eigen legerstaf) als straf voor het vrijgeven van een bergpas. Dat de soldaten anders zouden omgekomen zijn in een lawine, mag geen argument heten. Driessen vertelt in een zuivere taal het verloop van de gebeurtenissen en toont aan dat de oorlog (g)een ware held(en) kent. Wereldbibliotheek belooft het boekje dit najaar ook voor het reguliere publiek uit te brengen. Wij vinden het alvast een absolute aanrader.

A Confederation of Valor
Actie & sociale diplomatie

De eerste 100 bladzijden bleven we ons afvragen waarom we dit boek alweer wilden lezen en of we het wel zouden uitlezen. Nu hou ik dat stadium zelden langer dan 50 bladzijden vol, dus stelde ik me ineens ook de vraag waarom ik dat hier al 100 bladzijden vol hield. Misschien omdat Huff de tijd nam om haar personages te laten groeien en de lezer de kans gaf om hen beter te leren kennen voor ze de actie indoken. En misschien dat ik daarom geduldiger dan gewoonlijk was. Als dat inderdaad haar opzet was, is ze geslaagd: ik bleef lezen en eens de actie er aan kwam, was ik mee met personages, karakters en verhoudingen. Eens dat gezegd, zijn de relazen (het boek bevat de eerste 2 delen van de Confederation-reeks) over hoofdpersonage Sergeant Torin Kerr goed geschreven, meeslepend, actie gedreven maar ook inhoudelijk goed gestuurd. Aangezien Tanya Huff haar hoofdpersonage tussen de leidinggevenden en de troepen plaatst, gebruikt ze die setting om vooral de diplomatieke kunsten van Kerr in de verf te zetten; zelfs ten midden van vuurgevechten, weet de Sergeant als geen andere hoe ze het wankele evenwicht tussen het ego van haar oversten en de behoeftes van haar soldaten moet bewaken. Dat maakt de boeken lezenswaardig: het karakter en de sociale vaardigheden van het hoofdpersonage. Dat én goed geschreven actiescènes, snedige humor en vlotte dialogen. Graag gelezen, ook die eerste 100 pagina's dus ;)

Ook 5 sterren bij herlezing: indrukwekkend op literair vlak, op emotioneel vlak en inhoudelijk. Straf boek, meer daarover nu dinsdag 27 oktober 2020 op Tussen de Letters in CC Zwaneberg te Heist-op-den-Berg ;) weest welkom

Bowie's books
5 sterren voor de lijst, 3 voor het boek

Een modale of academische literaire gids kan me niet raken, maar als de invalshoek origineel is of uit een hoek komt die me sowieso fascineert, dan ben ik helemaal vertrokken! Steinz gids voor de wereldliteratuur of de beduimelde collectie cultliteratuurgidsen in mijn boekenkast: ik kan ze telkens opnieuw ter hand nemen en me laten inspireren. En nu dus 'Bowie's Books'. Ik maakte kennis met zijn lijstje op de ronduit geniale tentoonstelling David Bowie IS en had sindsdien hoog op mijn eindeloze prioriteitenlijst staan om die lijst eens volledig op te zoeken en uit te spitten. Toen dit boek verscheen, gebaseerd op de lijst, kon ik dat meteen schrappen en gulzig beginnen lezen. Heerlijk. Een eerlijk oordeel? Wel: eigenlijk 5 sterren voor Bowie's lijstje en 3 voor het boek. Dan komen we mooi op 4 uit. John O'Connel verliest zich wat teveel naar mijn zin in speculatie: 'Bowie zal het waarschijnlijk toen gelezen hebben', 'Bowie zal het boek zo wel leren kennen hebben', 'Bowie zal er wel dat van gevonden hebben' 'Bowie moet wel dit gedacht hebben toen hij het las'. Zinloos en storend. Maar verder vind ik dit een heerlijk manier om kennis te maken met een uitgebreid en verrassend scala aan boeken. Ja, ik kende er al heel wat van, maar ik werd minsten even dikwijls verrast. Het lijstje is bovendien leuk omdat het geen lijst van 'beste boeken' is, maar eentje van boeken die Bowie het meest beïnvloed hebben. Heerlijk om door te grasduinen: dit zal ongetwijfeld zijn sporen nalaten in de voorraad van Boekhandel Het Voorwoord

The Stand
Excellent en meeslepend leesvoer.

Waar die Goodreads statistieken goed voor zijn: 1325 blz op 14 dagen. Snel gezegd: 100 blz per dag zonder dat tempo te laten zakken. Me dunkt dat hierdoor de twijfel tussen 4 en 5 sterren weggenomen werd: als je ons aan dat tempo kan laten lezen, heb je uitstekend werk geleverd. Het verhaal: uit een Amerikaans laboratorium ontsnapt een gemodificeerd virus en enkele weken later is de mensheid met zowat 95% gereduceerd. De overlevenden hergroeperen stilaan en blijken allemaal van twee figuren te dromen, zo ontstaan er twee nieuwe gemeenschappen die goed en kwaad vertegenwoordigen. Die strijd wordt episch, spiritueel en mythisch beslecht. Stephen King creëert sterke personages, een krachtige spanningsboog en schetst een relevant beeld van de menselijke aard. Wat ons nu meer opviel dan 25 jaar geleden bij de eerste lezing, zijn de vele culturele referenties in het boek, naar muziek, literatuur, film, .... die voor prettige herkenning zorgen en soms wat extra lading geven. We lazen de uitgebreide versie van het boek (bij verschijning waren er een 300 blz minder) en konden het bij aanvang niet laten ons soms af te vragen of sommige stukken essentieel waren of alleen in de uitgebreide versie werden opgenomen, maar dat gevoel ebde snel weg. Een absoluut geslaagde herlezing in het Engels, 25 jaar nadat we de Nederlandse vertaling onder een boom in Portugal op één dag tot ons namen. Stephen King was de auteur uit onze jeugd en dat begrijpen we nog steeds. Excellent en meeslepend leesvoer. Dat de uiteindelijk plot nog altijd in ons hoofd zat, maakte de trip misschien net iets minder indrukwekkend, maar dat is onze eigen schuld :)

Call for the Dead
Goe gefikst, John!

Fijne hernieuwde kennismaking met George Smiley en het werk van John le Carré. Ook al doet hij er amper 160 bladzijden over, toch slaagt Carré erin een degelijke plot - met de nodige wendingen - uit te werken en bovenal karakters van vlees en bloed te schetsen. Bij Carré geen kartonnen personages die alleen dienst doen als pionnen in een schaakspel naar een fabuleuze plot toe, maar personages met geloofwaardige motieven, herkenbare karaktertrekken en levensechte twijfels. Giet daar een saus over van maatschappijvisie, idealisme of net het in vraag stellen van idealen en je hebt een heerlijk boek. En dat in 160 pagina's. Goe gefikst, John. Op naar de volgende.

A Murder of Quality
Ok, maar niet wat we graag willen lezen van Le Carré.

Niets mis met dit boekje hoor, maar - hoewel mijn vriend George Smiley de hoofdrol speelt - het is een gewone standaard detective die zich afspeelt in een Britse upper class privéschool. Goed gedaan, hoor, maar wij willen spionnen en mistige steegjes in Berlijn, het geluid van voetstappen op gure avonden, politieke intriges achter de schermen, ietwat oudere mannen verscholen achter kranten en opstaande kragen, overal opstaande kragen.

Quarantaine
Helder, vlot leesbaar en helemaal menselijk.

Pfeijffer ligt ons niet altijd, dat zal een beetje aan ons en een beetje aan hem liggen. Maar zijn Quarantaine-dagboek hebben we graag gelezen. Helder, scherpzinnig en met prachtige zinnen beschrijft hij dag op dag zijn eigen ervaringen en die van zijn omgeving tijdens de scherpe lockdown gedurende het voorjaar van 2020 in Genua, Italië waar hij woont. Een confronterend relaas omwille van de harde feiten waarmee de Italianen geconfronteerd worden en verhelderend omdat we allemaal wel eens opnieuw uit het oog verliezen waarom we in deze situatie zijn beland en wat daar de bedoeling van is. Maar wat zijn dagboek helemaal lezenswaardig maakt, is de menselijkheid er van. Ook Pfeijffer twijfelt en stelt de boel in vraag, waarna hij daags nadien weer helemaal overtuigd is van de logica van de quarantaine. Bij aanvang sprak hij over 'een griepje' maar snel geeft hij toe dat hij de impact en de gevolgen van COVID-19 schromelijk onderschat heeft. Pfeijffer geeft zichzelf en zijn omgeving bloot, wat het voor de lezer aangenaam maakt omdat de twijfels, de opstandigheid, de aanvaarding, de paniek en de hunkering naar een normaal leven (wat dat ook moge zijn) herkenbaar zijn en elkaar regelmatig afwisselen. Puik werk, zinvol leesvoer.

The Spy Who Came in From the Cold
Straf boek, maar je wordt er niet vrolijk van

Lap seg. Vrolijk word je hier niet van. Maar puik boek, dat wel en graag gelezen. John Le Carré voert onze vriend George Smiley op in de coulissen van een op het scherp van de snee gespeeld spionageduel tussen de Britten, de Oost-Duitsers en de Russen. Alec Leamas, die zijn Duitse spionagenetwerk opgerold zag door zijn tegenpool Mundt, wordt toch opnieuw het veld in gestuurd om Mundt uit te schakelen. Wat volgt is een strak en ingenieus uitgewerkt verhaal waar de personages zelf ook niet zeker zijn van hun eigen rol in het verhaal. Toch orchestreert Le Carré je als lezer vlot en zonder haperen naar een uitmuntende plot. De beschouwingen die je van zijn personages in de slotfase meekrijgt maken je niet meteen vrolijk en ook de soms grimmige sfeer en het gebrek aan empathie van het poppenspel waarin Le Carré je meeneemt zijn best confronterend. Maar goed geschreven en meeslepend: absoluut. Een boek dat begint en eindigt met de oversteek van de muur tussen Oost- & West-Berlijn, met mannen achter kranten en wandelingen onder kapotte straatlampen: het lijkt intussen cliché, maar Le Carré beheerst het als de beste en serveert steeds op een bed van echte personages en geloofwaardige karakters. Straf.

Vraag het aan het stof
Pieken & dalen, liefde & lijden

In een droge, humoristische stijl geeft John Fante inzicht in de hoogtes en laagtes uit de schrijverscarrière van Arturo Bandini, een jonge belofte die zich in de jaren 30 in het stoffige L.A. vestigt om verder te timmeren aan zijn beloftevolle schrijversloopbaan. Bandini is verre van stabiel, wat voor onvoorspelbare pieken en dalen in zijn dagdagelijkse bestaan zorgt. Ook de liefde loopt voor Bandini niet over voorspelbare & platgetreden paden: hij valt als een blok voor de al even wispelturige Mexicaanse dienster Camilla Lopez. Na de publicatie van zijn eerste kortverhaal - dat erg weinig indruk maakte, hoewel de auteur zelf overtuigd is van het meesterschap van het verhaal - kampt Bandini met een writers block. (De voorloper Wait until spring, Bandini werd verfilmt door Dominique Deruddere.) Volgens Charles Bukowski was Ask the dust "the book that made me want to become a writer." Wij lazen het met genoegen en genoten van de stoffige sfeer tijdens de grote depressie, de wispelturigheid van de hoofdrolspelers en de pieken en dalen in leven, liefde en lijden.

Wittgensteins minnares
Bijzonder en prachtig boek!

Bijzonder boek dit. Niet weggelegd voor iedereen aangezien Markson alles doet behalve een verhaal vertellen. De vertelstijl blijkt gebaseerd op Wittgenstein's taalfilosofie (dat weet ik vanuit het nawoord van Lieke Marsman). Als lezer maak je kennis met de gedachtes van Kate - enige overblijvende mens op aarde - die continu alle kanten op schieten. Als schilder vertelt ze vele weetjes over schilders. Een andere dada is de Trojaanse oorlog. Kate leefde in verschillende musea en trok de wereld rond toen ze nog op zoek was (naar anderen mensen?), maar een betrouwbaar verteller blijkt ze niet te zijn. Naar het einde toe lijkt er wat waarheid door de gedachtes- en taalspelletjes door te schemeren, maar dan breekt Markson de boel af. Klinkt misschien wel stevig, maar alles is vlot leesbaar en speels opgebouwd. Wat 'Wittgensgeins minnares' lezenswaardig maakt, is wat er allemaal aan lees-, taal- en vertelpotentieel ontstaat door Marksons manier van schrijven. Het boek zit vol humor - vaak kurkdroog - en bevat ontelbare weetjes en feiten - al moet je als lezer zelf maar weten/ontdekken of de juiste anekdote aan de juiste historische figuur gekoppeld werd. Wat het helemaal de moeite maakt is de vrede die je als lezer met je eigen gedachtes leert hebben. De sprongen die Kate's gedachten maken en die voor haarzelf de evidentie zelve zijn, zijn dat niet altijd voor de lezer. En vergaat het ons dagdagelijks ook niet zo; dat onze gedachtesprongen niet altijd voet in de realiteit hebben of dat we van onze omgeving verwachten dat ze onze gedachtes zomaar kunnen volgen. En als we dit herlezen, herkauwen of samen bespreken, groeit er ongetwijfeld nog heel wat meer potentieel uit dit bijzondere boek.

On Connection
U wist inmiddels al dat we fan zijn van Kae Tempest. Daar doen we nu nog een schepje bovenop.

In dit essay - geschreven tijdens de eerste Covid-19 golf - gaat Tempest op zoek naar de essentie van creativiteit en de zin daarvan in hun en ons leven. Hoe gedetailleerder zij naar zichzelf kijken en hoe eerlijker ze dat beschrijven, hoe universeler hun boodschap; schrijven ze zelf en daar raken ze meteen nagels met koppen. De strijd die Tempest al hun hele leven met zichzelf leveren, is erg herkenbaar. Wat zij daar uit leren en hoe ze dat proberen waar te maken is universeel en helder onder woorden gebracht. Tempest wil niet meer overtuigen, maar gewoon connectie maken. Mensen voelen, aanvoelen, begrijpen en mededogen tonen. Hoewel creativiteit en hun leven als muzikante en woordenaar de rode draad lijken te vormen, gaat het essay over de kunst van het leven. Met vallen. Hard vallen. En weer opstaan. Sommige hoofdstukken smaken naar 'De meeste mensen deugen' van Rutger Bregman en andere weer naar 'This is water' van David Foster Wallace. Maar heel het boek is een prachtig pleidooi om oprecht te leven en oprecht te zijn ten midden van je omgeving. Een pleidooi om bewust te zijn en mededogen te hebben met jezelf. Geen eisen, geen verplichtingen. Wel de oprechte vraag om het te proberen, steeds opnieuw. Want connectie maken met je omgeving, staat je toe connectie te maken met jezelf. Helder verwoord, krachtig uitgewerkt, nergens pedant of belerend en steeds met oog voor falen en het recht daarop. En niet half zo zweverig als mijn laatste zin van de vorige alinea leek. :) waarvoor excuus. Als ik leerkracht Engels was, wist ik wat mijn leerlingen de komende jaren te lezen kregen. Schoon. Heel schoon.

Wij, Muselmanner
Heists verslag vanuit de kampen

Op 19-jarige leeftijd sloot René Lambrechts zich aan bij Partizanenkorps 037 uit Heist-op-den-Berg, een verzetsbeweging die aanleunde bij het Onafhankelijksfront. In oktober 1943 waren ze betrokken bij een overval op een dynamiettransport in Averbode.Hoewel deels succesvol, kwam Lambrechts in de handen van de Duitsers, waarna hij jarenlang in verschillende concentratiekampen doorbracht. Wij, Muselmänner is zijn relaas dat voor het eerst in 1947 verscheen.

Nachtbouwer
Wat een indrukwekkend debuut!

Wie Michaël Brijs kent, als frontman van de hoogst ondergewaardeerde eclectische alternatieve band The Valerie Solanas, als co-auteur van het hilarische cultboek "Astronaut van Oranje" - geschreven met Andy Fierens - of via één van zijn andere literaire of muzikale projecten, weet dat de man bulkt van talent, charisma, inhoud en stijl. 'Nachtbouwer' verenigt die eigenschappen op onnavolgbare wijze: het boek is erg goed geschreven, speels, grappig, ernstig en relevant. Brijs beschrijft de opkomst (en ondergang?) van een jeugdig delinquent die het tot architect schopt ondanks (of dankzij) de niet altijd even altruïstische bemoeienissen van zijn omgeving. In een unieke mengelmoes van verhaalstijlen schept hij een haarscherp beeld van onze maatschappij en hoe de vruchteloos zoekende personages daarin verloren lopen. 'Nachtbouwer' is een heerlijke streep literatuur vervlochten met een flinke portie rock'n roll. Wat ons helemaal overtuigde om een 5-sterren recensie te schrijven is hoe Brijs humor, filosofie, architectuur, seks, moord en maatschappijkritiek moeiteloos én pretentieloos weet te vervlechten tot een meeslepend en boeiend verhaal. We citeren even: Die nacht trof ik moeder aan op het tapijt in de woonkamer. Ze is dood, dacht ik, het moest er vroeg of laat van komen. (...) Op de televisie werd het journaal herhaald. (...) "... betoging in Brussel tegen het toenemende gebruik van koriander in restaurants liep uit de hand," zei de nieuwslezer. Een heerlijk voorbeeld van de speelsheid, relevantie en het relativeringsvermogen van Nachtbouwer, een boek met Le Corbusier, hedendaagse stadsbesturen, Hubert Lampo, Paul Van Ostaijen en Kafka in frivole bijrollen en ons hedendaags maatschappelijk bestel als anker. Een boek dat een breed publiek en talloze herdrukken verdient!